روانشناسی بالینی چیست؟

روانشناسی بالینی حوزه های مهم روانشناسی

اهمیت روانشناسی بالینی و مشاوره

امروزه روانشناسی و مخصوصا روانشناسی بالینی با همه ی جنبه های زندگی انسان در ارتباط است و هراندازه که جامعه پیچیده تر شود روانشناسی  نیز نقش مهم تری در حل مشکل به عهده می گیرد .

اغلب دیده اید یا شنیده اید که بسیاری از مردم بعد از اینکه با مشکلات مواجه می شوند در مقابل پیشنهاد اطرافیان که می گویند به روانشناس مراجعه کن مقاومت می کنند. در صورتیکه درمان روانشناسی برای همه است چون این خیلی رایج است که آدم دچار سردرگمی و نگرانی شود و گاهی اوقات در روابط احساسی و خانوادگی و همینطور مسایل کاری اش با چالش و مشکل مواجه شود.

پس واقعیت این است مراجعه به روانشناس فقط برای بیماران روانی نیست وآدم های معمولی هم احتیاج دارند چون خیلی از مشکلات بخاطر این پیش می آید که مادر مورد خیلی از مسایل بینش کافی نداریم.

از طرفی مشکلات روانشناسی در جامعه مانند کوه یخی ست که تنها نوک آن پیداست و چون اغلب مردم از انگ خوردن می ترسند مراجعه نمی کنند.

در صورتیکه طبق آمار وزارت بهداشت ۲۵% افراد جامعه دچار اختلال هستند یعنی از هر ۴نفر یک نفر مبتلاست اما تنها یک چهارم این افراد برای درمان مراجعه میکنند و ازآن یک چهارم فقط ۱۰ تا ۱۵%درمان را ادامه می دهند.

درصورتیکه اگر ضرورت داشتن خانواده، جامعه و روابط سالم را بدانیم مسلما ساده از کنارش نمی گذریم.

روانشناسی بالینی

حوزه ای از روانشناسی است که با رفتار های ناسازگار و غیر عادی آدمی سروکار دارد که نقش آن : ۱٫ ارزیابی و تشخیص  ۲٫ درمان  ۳٫مشاوره  ۴٫ آموزش و نظارت بر کارکرد روان درمانگران   ۵٫پژوهش  ۶٫ میدیریت است.

که تشخیص و بخصوص درمان بیشتر وقت روانشناسان بالینی را به خود اختصاص می دهد که اکثر مشکلات عاطفی و رفتاری هستند مانند : بیماریهای روانی، بزهکاری نوجوانان ، رفتارهای جرم آفرین ، اعتیاد دارویی ، کشمکشهای زناشویی و خانوادگی و سایر مشکلات سازگاری با محیط اطراف.

روانشناس بالینی میتواند با بیمارستانهای روانی، دادگاه کودکان یا سازمان نظارت بر بزهکاران ، درمانگاه های بهداشت روانی و مدارس ارتباط نزدیکی داشته باشند.

اگر روانشناسی بالینی را با توجه به جنبه های کاربردی اش بررسی کنیم دو جنبه دارد :

۱٫بررسی وضع فرد

۲٫ تشخیص و درمان آنچه در فرد سازش نیافته است

که البته این دو جنبه می تواند جدا ازهم یا باهم باشد.

روانشناسی بالینی به صورت فردی در بیمارستان و مراکز بهداشت روانی به کار بالینی می پردازد و همین جنبه ی کار روانشناسی بالینی ست که نظر انجمن روانشناسی آمریکا را جلب کرده است و به همین دلیل آنها روانشناسی بالینی را به عنوان هنر و فنی که با مسایل سازش افراد سرو کار دارد تعریف میکند.

وظایف روانشناسان بالینی متنوع است و بستگی به موسسه ای دارد که روانشناسان در آن کار می کنند و همچنین به نوع تحصیلات و تعلیمات علمی که داشتند.

برای مثال وظیفه روانشناس بالینی در بیمارستان ممکن است منحصر به تشخیص بیماری از طریق تست و درمان آن باشد.

روانشناسان بالینی از روشهای مختلف برای تشخیص اختلالات استفاده میکنند . از جمله این روشها : مشاهده رفتار ، مصاحبه ، آزمونها، بررسی تاریخچه فردی و … است. آنها از سنجش و آزمون ها استفاده میکنند و سعی شان بر آن است فردی که در موقعیت مشکل قرار دارد ارزشیابی شود به گونه ای که اطلاعات بدست آمده به حل مشکل کمک کند.

علاوه بر اینها روانشناسان بالینی باید سابقه و پرونده معاینه ، تشخیص و اهداف درمانی بیمار را به صورت محرمانه نگهداری کنند.

روان درمانی میتواند به سه صورت : انفرادی ، گروهی و یا خانوادگی انجام شود.

انواع روانشناسی بالینی

  1. دسته ای که برای درمان بیماری با روان پزشکان به صورت اشتراکی کار می کنند و بیشتر به کشف بیماری و طرز معالجه آن توجه می کند.
  2. وقت خود را بطور عمده صرف اندازه گیری خصوصیات افراد و سایر قسمتهای روانشناسی میکند
  3. فعالیت دسته اول و دوم را بطور مساوی انجام می دهند یعنی هم تشخیص و هم درمان بیماری
  4. دسته ای که به تحقیق و آزمایش خصوصیات بیماران علاقه دارند

چند نکته برا ی جلوگیری از نگرانی برای مراجعه به روانشناس 

رفتن به دکتر به نظر کار ساده و بدون پیچیدگی است اما برای افرادی ممکن است اینگونه باشد که روزها و شب های قبل از قرار ملاقات با دکترشان لحظاتی همواره پراز سوالات ، سردرگمی ها و اضطراب است . اینکه از کجا شروع کند و چه بگوید تا بهترین استفاده از وقت را کرده باشد یکی از دغدغه های فکری آنها محسوب می شود

برای جلوگیری از این دغدغه ها به چندنکته اشاره می کنیم:

ار آنجایی که روانشناسی گرایش های متفاوتی دارد بنابراین برای اینکه بدانیم به کدام متخصص برویم برای جلوگیری از به هدر رفتن وقت و هزینه باید بدانیم مشکل ما در کدام یک از زمینه های زیر است.

الف) بالینی : برای مشکلات اضطراب ، افسردگی، وسواس ، رفتارهای غیرعادی و یا مشکلات شخصیتی خود یا اطرافیانتان این دکترها بهترین انتخاب هستند

ب) خانواده: در صورت نبودن مشکلات شخصیتی و روحی پیدا کردن روش برای تعامل بیشتر بین زوجین به عهده این متخصصها میباشد

ج) شخصیتی : قادرند با تعبیر و تفسیر دقیق  رفتار شما و اطرافیانتان بهترین راهنمایی لازم جهت حل مشکل و بهبود رابطه و محیط را پیشنهاد میدهد

د) کودکان : مربوط به مشکلات کودکان و نوجوانان اما تشخیص آنها معمولا برای اختلالات یادگیری ، بیش فعالی، اوتیسم ، عقب ماندگیها و نحوه ی کاردرمانی با آنهاست که البته روانشناسی کودک با روانشناسی بالینی مرز بسیار نازکی دارد

هـ) عمومی : بسته به آموزش تخصصی که دریافت کردند می توانند در قسمتهای مختلف تشخیص، راهنمایی و درمان سهیم باشند

 

  1. معمولا فکر میکنیم دکتری صلاحیت مراجعه را دارد که از قبل مورد شناخت دوستان و آشنایمان باشد اما تایید عامه مردم برای صلاحیت دکتر کافی نیست بلکه چیزی که از اهمیت برخوردار است در تایید صلاحیت ، نظارت و ارایه مجوز سازمان نظام روانشناسی ست

 

  1. خیلی از مراجعین نگران قضاوت دکترشان هستند و درگیر این هستند که چی را چطور بگویند که دکترشان قضاوت بدی درمورد آنها نکند این یکی از دغدغه های جدی آنهایی است که به روانشناس مراجعه می کنند اما مراجع باید درنظر داشته باشد که برای این به روانشناس مراجعه کرده است چون تنها کسی ست که بدون قضاوت گوش می دهد و ازآن گذشته آشنایی کاملی با زبان بدن دارند و ازاین رو چه مراجع راست بگوید چه دروغ آنها می فهمند

 

  1. از دیگر نگرانیهای مراجعین این است که نمی دانند باید چطوری صحبت از مشکلاتشان را شروع کنند . اغلب تصور می کنند باید از دورترین خاطرات کودکیشان برای دکتر بگویند تا به امروز برسند اما قابل توجه است که بدانیم برای شروع نیاز به جزییات زندگی نیست و بنابراین باید به اصل مشکل پرداخت و جزییات درطول جلسات درزمان بازگو میشوند.

روانشناسی بالینی و مشخصا مفهوم بالینی به بیماری ها و اختلالات اشاره دارد یعنی روانشناسی ای که اختلالات را بررسی میکند و این متفاوت از روانشناسی سلامت است: آن حوزه ای از روانشناسی که به بررسی مشخصه های یک فرد سالم می پردازد.

رشته روانشناسی بالینی

روانشناسی بالینی یکی از شاخه های روان شناسی است که بیشتر در مورد شناخت ناهنجاریهای رفتار انسان، تغییر و درمان این ناهنجاریها و راههای پیشگیری از آنها بر اساس علوم روان شناسی سخن می گوید و همانطور که میدانید برای روانشناسی بالینی ابتدا باید ۴ سال مقطع لیسانس را بدون گرایش خواند و برای کارشناسی ارشد گرایش بالینی را انتخاب کرد.

دروس روانشناسی بالینی

دروس پایه  روانشناسی در مقطع کارشناسی :

روانشناسی عمومی (۱) –  روانشناسی عمومی (۲) –  آمار توصیفی –  آمار استنباطی –  فیزیولوژی اعصاب و غدد – علم النفس از دیدگاه دانشمندان اسلامی – کلیات فلسفه – مبانی جامعه شناسی – روانشناسی احساس و ادراک – متون روانشناسی به زبان انگلیسی(۱) -متون روانشناسی به زبان انگلیسی (۲) – روش تحقیق در روانشناسی – روانشناسی فیزیولوژیک – روانشناسی تجربی – روانشناسی رشد (۱) –  روانشناسی رشد (۲) –  روانشناسی یادگیری ( نظریه ها و مفاهیم) –  روانشناسی تربیتی – روانشناسی اجتماعی – روانسنجی – انگیزش و هیجان شخصیت (نظریه ها و مفاهیم ) – آسیب شناس روانی (۱) – آسیب شناسی روانی (۲) – بهداشت روانی –  آسیب شناسی روانی کودک و نوجوان – تاریخچه و مکاتب روانشناسی –  اصول روانشناسی بالینی – نظریه های روان درمانی و مشاوره – روانشناسی کودکان استثنایی – روانشناسی بالینی کودک – اصول مشاوره و راهنمایی – آسیب شناسی اجتماعی – اعتیاد ( سبب شناسی و درمان ) – اختلالات یادگیری  روانشناسی صنعتی و سازمانی – روانشناسی تفاوتهای فردی – کاربرد کامپیوتر در روانشناسی – فلسفه اسلامی – روانشناسی سلامت –  آزمونهای روانشناختی (۱) – آزمونهای روانشناختی (۲) – روانشناسی جنسیت – راهنمایی و مشاوره شغلی و تحصیلی – شیوه های اصلاح و تغییر رفتار – توانبخشی کودکان با نیازهای ویژه روانشناسی تبلیغات و رسانه – مدیریت استرس – پژوهش علمی-انفرادی در روانشناسی – فنون مشاوره و رواندرمانی روانشناسی – مشاوره خانواده – روانشناسی کودکان استثنایی (۲) – روانشناسی شناختی – آموزه های روانشناسی در قرآن و حدیث (۱) و(۲) – روانشناسی دین – روانشناسی سالمندی

دروس روانشناسی بالینی کارشناسی ارشد

رواشناسی رشد پیشرفته -علم النفس از دیدگاه دانشمندان مسلمانان – تاریخچه سیستمها در روانشناسی – نظریه های شخصیت – روانشناسی پزشکی و نوروپسیکولوژی – کلیاتی درباره درمانهای فیزیکی و دارویی در بیماری های عصبی و روانی – استفاده از روشهای آماری و پژوهشی در روانشناسی بالینی – آزمونهای شناختی در روانشناسی بالینی – آسیب شناسی پیشرفته – آزمونهای عینی و فرافکن در روانشناسی بالینی – فنون مصاحبه تشخیصی – نظریه های روان درمانی – کاربرد روشهای درمانی – گروه درمانی – خانواده درمانی – رفتار درمانی – سمینار در روانشناسی بالینی و آسیب شناسی بالینی – پایان نامه

بازار کار روانشناسی بالینی

بعد از طی کردن مقطع لیسانس در گرایش روانشناسی عمومی فرد می تواند در این مراکز خدمت کند:

  • در مراکز دولتی نظیر بهزیستی، شهرداری، نیروی انتظامی، سازمان زندان ها، کانون اصلاح و تربیت
  • در آموزش و پرورش به عنوان معلم و یا مشاور مدرسه
  • در مهد کودک به عنوان مربی مهد
  • میتواند با اخذ مجوز از بهزیستی اقدام به تاسیس مهد کودک و سرای سالمندان کند.
  • در مراکز و کلینیک های درمان اعتیاد
  • در کلینیک ها ی مشاور به عنوان مشاور و همچنین همکاری با روانپزشکان
  • میتواند در کلینیک های مشاوره و مطب به اجرا و تفسیر آزمون بپردازد.

بازار کار رشته روانشناسی و آینده شغلی در مقطع فوق لیسانس

بازار کار رشته روانشناسی در این مقطع در گرایش های روانشناسی عمومی، روانشناسی بالینی، روانشناسی بالینی کودک و نوجوان و روانشناسی شخصیت، یکسان می باشد و به شرح زیر است :

  • تاسیس کلینیک مشاوره با مجوز از سازمان نظام روانشناسی
  • خدمت در مراکز دولتی نظیر بهزیستی – شهرداری – نیروی انتظامی – سازمان زندان ها – کانون اصلاح و تربیت به عنوان کارشناس
  •  در سازمان هاو مراکز عالی آموزش به عنوان مدرس.
  • در آموزش و پرورش به عنوان معلم یا مشاور مدرسه.
  • امکان تاسیس مهد کودک و سرای سالمندان با مجوز سازمان بهزیستی کشور.
  • خدمت در کلینیک های درمان اعتیاد – کلینیک های درمانی و مشاوره ای و همکاری با روانپزشکان در زمینه های تشخیصی و درمانی

کتاب روانشناسی بالینی

تعدد کتاب در این حوزه بسیار بالا است اما به طور کلی کتاب های مرجعی که از درجه اعتبار بالایی برخوردارر هستند و در تحقیقات از آنها استفاده میشود به میتوان به کتاب های:

کتاب راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی DSM-5

این کتاب جامع ترین کتاب در زمینه تشخیص اختلالات روانی است به طوری که مرجع اکثر روانشناسان و روانپزشکان در این زمینه است. غالب اخلالات روانی با نشانه هایش در این کتاب به شکل آماری آورده شده است.

کتاب آسیب شناسی روانی هالجین

این کتاب یکی از کتاب های روان و ساده است برای کسانی که میخواهند نسبت به اختلالات روانی اطلاعات کسب کنند. این کتاب دو جلدی به همراه نشانه ها و علائم تشخیصی یک برداشت ساده از آنها را به شما ارائه میدهد به طوری برای عامه مردم قابل فهم باشد.

اگر به دنبال کتاب های خوب در زمینه روانشناسی هستید میتوانید مقاله زیر را مطالعه بفرمایید:

حتما مطلب زیر را بخوانید..
معرفی کتاب های خوب روانشناسی

اگر سوال و یا مسئله ای مد نظرتان است میتوانید در بخش ارسال دیدگاه با ما در ارتباط باشید..

نویسنده: مانا شفیعی مقدم

[تعداد: 4    میانگین: 3.8/5]

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *